Wat is een systemische opstelling?
De oorsprong van de methodiek systemisch werken ligt onder andere bij Bert Hellinger en Virginia Satir. Bert Hellinger ontwikkelde in Europa het systemisch werken in eerste instantie voor het werken met families (familieopstellingen), later deed hij dat ook voor organisaties (organisatieopstellingen).
Een opstelling is een ruimtelijke weergave, een levende foto, van een systeem (een familie, team of organisatie) waar je deel van uit maakt of bij betrokken bent. Het doel van een opstelling is om symptomen en onbewuste dynamieken inzichtelijk te krijgen.
Veel van onze patronen, overtuigingen en gedrag vinden hun oorsprong in de familie waarin we zijn opgegroeid. Vanuit een onbewuste loyaliteit nemen we niet alleen bekrachtigende, maar ook beperkende patronen mee. Als volwassene functioneren we onbewust nog vaak volgens deze blauwdruk.
Een opstelling laat ons snel en zonder veel woorden zien wat de onbewuste oorzaak is achter ons gedrag. Opstellingen helpen om de tot nu toe verborgen verbanden te zien met het grotere geheel waar we onderdeel van zijn. Pas als de verstrikkingen zichtbaar zijn, kunnen we nieuwe mogelijkheden vinden om ons op liefdevolle wijze los te maken van hardnekkige patronen.
Voor wie?
Voor iedereen kan een opstelling inzicht geven. Je kunt aan de volgende knelpunten denken:
- Je worstelt met terugkerende gevoelens (als angst, boosheid, schuld, verdriet) die je niet kunt plaatsten.
- Je bent erg streng voor jezelf. Je voelt stress als je ‘ nee’ zegt, of je probeert je aan te passen aan de ander.
- Je krijgt lichamelijke klachten en energie lekt weg.
- Je loopt vaker vast in werksituaties.
- Je hebt plannen en doelen. Het lukt niet om een keuze te maken en er echt voor te gaan.
- Je wil graag een relatie aangaan, maar schrikt terug als het serieus wordt.
- Je voelt je onzeker. Het lijkt jou aan kracht en zelfvertrouwen te ontbreken.
- Je vindt het moeilijk om jouw wensen en behoeftes te communiceren.
Wat levert een (familie/organisatie) opstelling op?
Voor iedereen is dit anders. Dit ligt aan het vraagstuk wat je hebt ingebracht, maar ook aan wat zichtbaar is geworden tijdens de opstelling.
Na de opstelling ben je niet direct ‘geheeld’, maar is er beweging gekomen in jouw systeem. Dit vergt verder niets van jou. Deze systemische insteek zorgt voor inzichten die je helpen om anders en ruimer te reageren op lastige situaties op je werk of in je privéleven:
- Je neemt leiderschap en dit voelt meer vertrouwd. Je kunt bijvoorbeeld ervaren dat je ‘ja’ kunt zeggen tegen het leven.
- Je neemt je plek in binnen jouw (familie/organisatie)systeem, waardoor jouw relaties binnen de familie/ team verbeteren of anders worden. In ieder geval dat jij jouw plek weet in te nemen.
- Je bent meer in het hier en nu. Je kan je beter verbinden met jezelf, durft te vertrouwen op je intuïtie. Je neemt je kwetsbare kant mee in het contact. Je stelt je open voor anderen.
- Je ervaart meer stroming en energie. Je kunt stress, zorgen en twijfel meer de baas zijn.
- Je trekt andere situaties, relaties en personen in jouw leven aan, passend bij de groei die jij doormaakt.
- Je wordt je meer bewust van de signalen van je lichaam en durft hiernaar te luisteren.
Kortom het leven gaat jou gemakkelijker af.
De werking van een opstelling valt in woorden eigenlijk niet uit te drukken. Om echt ’te weten’ wat het voor je kan doen, kun je het beste een opstelling ervaren.
Groepsopstellingen (met representanten):
Dit is een methode waarbij mensen in een groep bepaalde rollen of posities innemen om dynamieken of conflicten te verkennen en op te lossen. Elke persoon in de groep vertegenwoordigt een aspect of een persoon in het leven van degene wiens opstelling wordt onderzocht. Dit kan helpen om inzicht te krijgen in relationele problemen, familiedynamieken en andere complexe situaties. Tijdens een opstelling zijn er vraaginbrengers en representanten. De vraaginbrenger brengt een vraagstuk in waar degene tegenaan loopt in zijn leven. De representanten ondersteunen bij de opstelling van de vraaginbrenger. Je kunt gekozen worden als representant. Het kan ook zo zijn dat je toeschouwer blijft. Een familieopstelling is voor alle partijen helend, omdat het vaak ook jouw eigen stuk kan aanraken.
Individuele opstellingen:
In dit geval wordt een persoonlijk probleem of een situatie gerepresenteerd door fysieke objecten zoals poppetjes, stenen, of vloerankers (dat kan bijvoorbeeld een stuk stof, foto of een klein object zijn dat symbool staat voor iets in het leven van deze persoon). De persoon kan deze objecten neerzetten om zijn of haar innerlijke beleving van de situatie uit te drukken en te onderzoeken. Dit kan helpen om verborgen emoties of patronen te begrijpen.
Tafelopstellingen kunnen worden ingezet als een interventie voor een individuele coachsessie, maar zijn ook zeer bruikbaar in groeps-en teamverband.
*Jouw familie of team hoeft niet mee tijdens een opstelling. Representanten staan voor jouw familie of team.